Rehber

Sözlük

Rehber yazılarında ve DijiUni ekranlarında geçen terimlerin kısa tanımları. Her terimin kendi bağlantısı vardır; bir tanımı paylaşmak için terimin adresini kullanabilirsiniz.

26 terim

AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi)

Bir eğitimin öğrenen iş yükünü gösteren kredi birimidir; YÖK Mikro Yeterlilikler Usul ve Esasları'na göre 1 AKTS 25 saatlik iş yüküne karşılık gelir. Mikro yeterliliklerden sayılan kredi, programın toplam AKTS'sinin en fazla %10'u olabilir. Mikro yeterlilik rehberi →

Bitstring Status List (durum listesi)

Düzenlenen belgelerin iptal veya askı durumunu her belge için tek bir bitle tutan W3C standardıdır. Liste kişisel veri içermez; kurum bir belgeyi iptal ettiğinde belgenin tüm kopyaları bir sonraki doğrulamada iptal olarak görünür.

CLR 2.0 (Comprehensive Learner Record)

Birden çok rozeti ve öğrenme kaydını tek bir imzalı öğrenim portföyünde birleştiren 1EdTech standardıdır. Her rozetin kendi imzası korunur; tanınma komisyonu tek belgeyle hepsini doğrulayabilir.

did:web

Bir kurumun dijital kimliğini ve açık anahtarını kendi web alan adı altında yayımlanan bir belgeyle tanımlayan W3C topluluk yöntemidir. Doğrulayıcı, rozetteki imzayı bu açık anahtarla ve düzenleyen platforma bağlanmadan kontrol edebilir.

Dijital cüzdan

Belge sahibinin dijital rozetlerini güvenli, taşınabilir ve kendi kontrolünde sakladığı, yönettiği ve paylaştığı çevrimiçi hesaptır (YÖK Usul ve Esaslar md. 4). Para değil, eğitim belgesi saklar. Dijital cüzdan rehberi →

Dijital imza

Bir belgenin içeriğinden ve düzenleyenin gizli anahtarından üretilen, açık anahtarla doğrulanabilen kriptografik değerdir. Belgede tek bir karakter değişirse imza eşleşmez.

Dijital rozet

Bir öğrenme başarısını gösteren, düzenleyen kurumun elektronik imzasını taşıyan ve gerçekliği her an çevrimiçi doğrulanabilen dijital belgedir. YÖK tanımıyla mikro yeterliliğin doğrulanabilir, taşınabilir ve uluslararası standartlarla uyumlu temsilidir. Dijital rozet nedir? →

DijiUni

DijiUni, EXERT tarafından geliştirilen; üniversitelerin sertifika ve mikro yeterlilik belgelerini Open Badges 3.0 standardında doğrulanabilir dijital rozet olarak düzenlemesini, belge sahiplerinin bu rozetleri dijital cüzdanda saklamasını ve herkesin tek adresten doğrulamasını sağlayan platformdur. Neden DijiUni? →

Doğrulama

Bir belgenin gerçek, değiştirilmemiş ve hâlen geçerli olduğunun teyit edilmesidir. İmza, düzenleyen kurumun kimliği, geçerlilik süresi ve iptal durumu birlikte kontrol edilir. Sertifika nasıl doğrulanır? →

Doğrulama Beyanı

Sertifika PDF'inde yer alan ve şablondan kaldırılamayan bloktur: doğrulama adresi, QR kod, belge numarası, düzenleme tarihi ve belge özetinin (SHA-256) ilk karakterleri. Değerler doğrulama sayfasındakilerle eşleşir.

Doğrulanabilir kimlik bilgisi (Verifiable Credential)

Bir düzenleyenin bir kişi hakkındaki iddiasını imzalı ve makine tarafından okunabilir biçimde taşıyan W3C veri modelidir (VC Data Model 2.0). Open Badges 3.0 rozetleri bu modele dayanır.

e-Devlet Kapısı

Kamu hizmetlerine turkiye.gov.tr adresinden tek noktadan erişim sağlayan resmî portaldır. Belge deposu değildir; belge sorgusunu, belgeyi düzenleyen kurumun sorgulama servisine iletir.

EK-1 (mikro yeterlilik belgesi asgari alanları)

YÖK Mikro Yeterlilikler Usul ve Esasları'nın ekidir ve belgede bulunması gereken 11 asgari bilgiyi sayar: kimlik, eğitim adı, kurum, tarih, öğrenme çıktıları, AKTS, TYÇ düzeyi, ölçme yöntemi, katılım şekli, başarı kriterleri ve kalite güvencesi. EK-1 tablosu →

Europass Dijital Kimlik Bilgileri (EDC)

Avrupa Birliği'nin öğrenme belgelerini imzalı ve doğrulanabilir biçimde düzenlemeye yönelik altyapısıdır. W3C doğrulanabilir kimlik bilgisi modelini ve Avrupa Öğrenme Modeli'ni kullanır.

İhraççı

Bir dijital rozeti düzenleyen ve imzalayan kurumdur. Rozetteki issuer alanı ihraççının profilini ve imza doğrulama anahtarının yerini gösterir.

İptal ve askı

İptal, düzenlenmiş bir belgenin kalıcı olarak geçersiz kılınmasıdır; askı ise geçici olarak durdurulmasıdır. Her iki durum da durum listesinde yayımlanır ve doğrulama sonucunda ayrı ayrı gösterilir.

KVKK

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu kanunu uygulayan Kişisel Verileri Koruma Kurumu'dur. Dijital belgelerde aydınlatma ve açık rıza metinlerinin ayrı sunulmasını ve kimlik numarasının asgari kullanımını gerektirir.

Mikro yeterlilik

Öğrenme çıktıları ölçme ve değerlendirmeyle doğrulanmış, kalite güvenceli, kısa süreli ve esnek küçük ölçekli yeterliliktir (YÖK Usul ve Esaslar md. 4). Belirli koşullarla krediye dönüşebilir. YÖK mikro yeterlilik rehberi →

Mikro yeterlilik belgesi

EK-1'deki 11 asgari bilgiyi içeren dijital sertifikadır. Eğitimi veren üniversite tarafından düzenlenir ve dijital cüzdan platformunda oluşturulan dijital rozete işlenir.

Open Badges 3.0

1EdTech'in dijital rozet standardının W3C Verifiable Credentials 2.0 veri modeline dayanan sürümüdür. Rozeti, kurumun imzasını taşıyan ve cüzdanlar arasında taşınabilen bir veri kaydı olarak tanımlar. Open Badges 3.0 açıklaması →

Öğrenme çıktısı

Bir eğitimi tamamlayan kişinin bilmesi, yapabilmesi ve gösterebilmesi beklenen, ölçülebilir ifadelerdir. EK-1'in zorunlu alanlarından biridir.

Öğrenme kanıtı

Öğrenme çıktılarının kazanıldığını gösteren performans görevi, portfolyo, proje ve değerlendirme çıktılarıdır (YÖK Usul ve Esaslar md. 4). Rozete gömülmek yerine erişimi kontrol edilen ayrı bir adreste tutulabilir.

SEM (Sürekli Eğitim Merkezi)

Üniversitelerin herkese açık sertifika ve eğitim programlarını yürüten birimidir. 1 Ekim 2026'dan itibaren başlayan SEM sertifika programları YÖKSİS üzerinden YÖK onayına sunulur. SEM ve 1 Ekim 2026 →

Tanınma

Başka bir kurumda alınan bir eğitimin veya mikro yeterliliğin, öğrencinin kayıtlı olduğu üniversitede kredi olarak kabul edilmesidir (YÖK Usul ve Esaslar md. 9). Belgenin EK-1 alanlarını taşıması ve doğrulanabilmesi gerekir.

TYÇ (Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi)

Türkiye'de kazanılan yeterliliklerin düzeylerini ve ilişkilerini tanımlayan ulusal çerçevedir. Mikro yeterlilikler TYÇ'nin 5, 6, 7 ve 8. düzeylerinde tanımlanır. TYÇ 6. düzey →

YÖKSİS ve ABAYS

YÖKSİS, Yükseköğretim Bilgi Sistemi'dir; ABAYS ise içindeki Akademik Birim Ağacı Yönetim Sistemi'dir. SEM sertifika programı başvuruları Birim İşlemleri → ABAYS → Başvuru → Sertifika Programı Başvuru yolundan yapılır.