YÖK Mikro Yeterlilikler Çerçevesi: Usul ve Esaslar özeti ve üniversiteler için anlamı

Düzenleme nedir, ne zaman yayımlandı?

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), "Yükseköğretim Kurumlarında Mikro Yeterlilikler Çerçevesine İlişkin Usul ve Esaslar" metnini 10 Haziran 2026'da kendi sitesinde yayımladı ve 23 Haziran 2026'da kamuoyuna duyurdu. Düzenleme, üniversite içinde ve dışında alınan kısa eğitimlerin belgelenmesini, kalite güvencesini ve belirli koşullarla krediye dönüşmesini tanımlar. Dayanağı 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesinin (a) ve (b) bentleri ile Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) Yönetmeliği'nin 10. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Tam metin YÖK'ün yayımladığı PDF (yeni sekmede açılır) dosyasındadır.

Bu yazı metnin üniversiteler için sonuç doğuran maddelerini özetler. Hukuki değerlendirme için her zaman tam metin esas alınmalıdır.

Temel tanımlar (madde 4)

Düzenlemenin sözlüğü, sonraki tüm yükümlülüklerin anlamını belirler:

• AKTS kredisi: 25 saatlik öğrenen iş yükü. Bir mikro yeterliliğin kredisi bu tanıma göre hesaplanır (AKTS).
• Mikro yeterlilik: Kısa süreli ve esnek; öğrenme çıktıları ölçme ve değerlendirmeyle doğrulanmış; kalite güvenceli küçük ölçekli yeterlilik (mikro yeterlilik).
• Mikro yeterlilik belgesi: EK-1'deki asgari bilgileri içeren dijital sertifika.
• Dijital rozet: Mikro yeterliliğin doğrulanabilir, taşınabilir ve uluslararası standartlarla uyumlu temsilini sağlayan dijital sertifika (dijital rozet).
• Dijital cüzdan: Öğrenenin belgelerini güvenli, taşınabilir ve kullanıcı kontrolünde sakladığı, yönettiği ve paylaştığı platform (dijital cüzdan).
• Düzey: TYÇ'nin 5, 6, 7 ve 8. düzeyleri (TYÇ).
• Eğitici: Üniversiteler ile üniversite dışındaki gerçek ve tüzel kişiler.
• Öğrenme kanıtı: Performans görevi, portfolyo, proje ve değerlendirme çıktıları.

Belgede hangi bilgiler bulunmalı? EK-1'in 11 alanı

Madde 8'e göre belgeyi eğitimi veren üniversite düzenler ve belge EK-1'deki asgari bilgileri taşır. Bu 11 alan, belgenin başka bir kurumda tanınabilmesi için gereken ortak dili oluşturur:

Uygulamada sık görülen sorun, öğrenme çıktıları, ölçme yöntemi ve kalite güvencesi gibi alanların ya hiç basılmaması ya da serbest metin olarak yazılmasıdır. Serbest metin makine tarafından okunamaz ve karşılaştırılamaz; tanınma aşamasında komisyonun eksik bilgi için yazışmaya dönmesine yol açar.

Dijital cüzdan ve dijital rozet yükümlülüğü (madde 6-g)

Düzenlemenin en çok soru üreten hükmü madde 6-g'dir: kazanılan öğrenme çıktıları ile kredi bilgileri, doğrulanabilir ve uluslararası standartlara uygun şekilde, dijital cüzdan platformunda oluşturulan dijital rozete işlenir. Madde 6-ğ ve 6-h, Avrupa Eğitim Alanı ve TYÇ ile uyumu ve dijital öğrenme kayıtlarıyla veri taşınabilirliğini ayrıca ister.

Metin belirli bir teknik standardın adını vermez. "Uluslararası standart" ifadesinin yükseköğretimde bugün en yaygın karşılığı, 1EdTech'in Open Badges 3.0 (yeni sekmede açılır) şartnamesi ve onun dayandığı W3C Verifiable Credentials 2.0 veri modelidir; Avrupa tarafında Europass Digital Credentials aynı veri modelini kullanır. Ayrıntı için Dijital rozet nedir? yazısına bakabilirsiniz.

YÖK bu hüküm için merkezi bir cüzdan veya rozet platformu sunmamaktadır. YÖK Başkanı'nın açıklamalarına göre rozetlerin akıllı telefondaki dijital cüzdanda taşınması ve LinkedIn gibi ağlarda kanıt olarak gösterilmesi hedeflenmektedir (YÖK haberi (yeni sekmede açılır)).

Kredi sınırları: %10 AKTS ve %50 uzaktan (madde 10)

Madde 10 iki sayısal sınır koyar:

1. Mikro yeterliliklerden sayılan AKTS, öğrencinin kayıtlı olduğu programın toplam AKTS'sinin en fazla %10'u olabilir. Örneğin 240 AKTS'lik bir lisans programında bu sınır 24 AKTS'dir.
2. Kredi teklif edilen mikro yeterlilik eğitimlerinin en fazla %50'si uzaktan olabilir.

Tanınan krediler transkriptte ve diploma ekinde gösterilir. Bu nedenle kredinin hangi belgeye dayandığının sonradan da doğrulanabilmesi önem taşır.

Yetki, süreç ve tanınma (madde 5, 7, 9, 11)

• Senato yetkisi (md. 5): Mikro yeterlilik çerçevesini üniversite senatosu belirler; senato kararıyla başvuru, itiraz ve AKTS karşılığı işlerini yürüten "görevli ve yetkili birim" kurulabilir.
• Bilgi paketi (md. 6-c): Her mikro yeterlilik için öğrenme çıktılarını, değerlendirme yöntemini, başarı kriterlerini ve öğrenme kanıtı açıklamalarını içeren ölçülebilir bir bilgi paketi hazırlanır.
• Başvuru (md. 7): Eğitim açma başvurusu yetkili birime yazılı yapılır ve 30 gün içinde karara bağlanır.
• Dış eğitimlerin tanınması (md. 9): Öğrenen başvurur; belge EK-1 alanlarını içermeli, eğitici nitelikleri ve süreç kayıtları takip edilebilir ve kanıtlanabilir olmalıdır. Doğrulama yükümlülüğü üniversitededir.
• Ölçme ve kalite (md. 11): Ölçme ve değerlendirme üniversitenin denetimindedir; katılım, başarı ve geri bildirim verisi analiz edilir ve sonuçlar dijital belgeye yansıtılır.

Üniversiteler için pratik anlamı

Düzenleme, belgeyi bir tasarım dosyası olmaktan çıkarıp yapısal bir veri kaydına dönüştürür. Bir üniversitenin hazırlık listesi şu başlıklardan oluşur:

1. Senato kararı ve görevli yetkili birimin belirlenmesi.
2. Her program için EK-1'in 11 alanını ayrı ayrı tutan bir bilgi paketi şablonu.
3. AKTS'nin 25 saatlik iş yükü tanımına göre hesaplanması ve %10 sınırının öğrenci işleri süreçlerine eklenmesi.
4. Rozetin düzenlendiği, belge sahibinin rozeti sakladığı ve üçüncü kişilerin doğruladığı bir dijital cüzdan platformunun seçilmesi.
5. Dış eğitimlerin tanınmasında belgeyi doğrulayacak bir yöntemin belirlenmesi.

Sürekli eğitim merkezlerinin sertifika programları için 1 Ekim 2026'da yürürlüğe giren ayrı bir YÖK onay süreci de vardır; iki düzenleme kalite ölçütlerinde birleşir. Bu süreç SEM sertifika programları ve YÖK onayı yazısında ele alınmıştır.

DijiUni, EK-1'in 11 alanını program formunda ve imzalı rozetin veri yapısında ayrı alanlar olarak tutar ve rozeti Open Badges 3.0 standardında düzenler. Mevzuat maddeleri ile çözümün karşılıklı eşlemesi Neden DijiUni? sayfasındadır.